Interview 6: Van mij mag het iets minder formeel

Wat zijn je eerste associaties bij het woord 'kerk'?
Gemeenschap. Ja, dat je een gemeenschap met elkaar bent. Dat je dingen samen met het geloof kunt doen.

En je eerste associaties bij het woord 'geloof'?
Het geloof triggert me. Ik vind het interessant. Ik wil uitzoeken hoe ik daar zelf in sta.

Wat hebben die woorden 'geloof' en 'kerk' met elkaar te maken?
Geloof hoeft niet altijd in de kerk geuit te worden. Ik hoef zelf niet zozeer naar de kerk om het uit te dragen. Het is wel een goeie gelegenheid om bijvoorbeeld met een groep jongeren in aanraking te komen. Dat vind ik wel heel leuk.

En als je het niet in de kerk deelt met anderen, hoe geef je er dan vorm aan?
Ja, dat vind ik juist heel moeilijk, daar zit ik juist mee te worstelen. Zo'n gespreksgroep vind ik dan wel heel leuk. Daar kan ik dan wel mijn ei in kwijt, maar verder om dan echt in de kerk... Voor mijn gevoel moet ik te vaak bidden en komt niet alles overeen met hoe ik het beleef. Maar wat ik nou wel geloof of niet, dat vind ik moeilijk om te zeggen. Maar ik vind het sowieso lastig als ik in een kerk zit. Dan vraag ik met af: 'Wat doe ik hier dan?' En: 'Past het wel met mijn visie?' Ja, dat vind ik heel lastig.

Ligt het ver van je eigen beleving af?
Ja, dat zou best kunnen. Ik ben er ook niet mee opgegroeid. Alleen met kerst, dan werd er wat aan gedaan. Dus ja, dat is ook weinig. Ik ben nu zelf aan het kijken van hoe en wat.

Want jouw ouders hebben je niet christelijk opgevoed?
Nee, eigenlijk niet. Ze gingen wel eens naar de kerk, maar dat is op één hand te tellen. We vierden kerst en we kenden het kerstverhaal, dat was het eigenlijk. Dat is natuurlijk vrij weinig.

En hoe komt het dat jij zelf wel geïnteresseerd bent in hoe dat zit?
Nou, omdat ik zelf vragen had. Hoe werkt het nou in het leven en hoe zit het nou als je niet meer leeft? Is er echt een God? Zou er iemand bestaan? Dat vind ik wel interessante vragen. Als er iemand bestaat, wat zou die dan voor je kunnen betekenen? Dat vind ik gewoon heel interessant.

En kon je daar met je ouders ook over praten?
Ja, dat kan wel, maar dat is niet het eerste gesprek dat nou bovenaan staat. Nee, dat zijn niet hele diepgaande gesprekken. Een enkele keer wel.

En met wie kun wel daar wel over praten?
Ja, eigenlijk nog het beste in die gespreksgroepen waar ik in mee doe. Daar kan ik het nog het beste uiten. En eigenlijk sinds een jaar of zo heb ik gewoon aan iedereen verteld dat ik af en toe naar de kerk ga. Nou, dat is zo shocking voor vrienden waar ik mee omgaan. Die hebben daar helemaal niets mee. Dat maakt het ook niet makkelijk. Nee, die hebben dan ook zoiets van: 'Ja, we blijven wel vloeken hoor'. Dan denk ik: 'Tja, dan heb je het ook niet begrepen'.

Wat vind je daar dan van als ze dat zeggen?
Dat staat zo ver van me af. Het maakt het lastig om met ze te delen, maar verder maakt het me niet veel uit. Ze hebben gewoon een verkeerd beeld. Ze denken van: 'Oh, in de kerk dan ben je heel netjes of dan gedraag je je volgens bepaalde regels'. Ze hebben allemaal zo hun idee, maar ze kennen het verder niet.

Ervaar je dat zelf 'regeltjes in de kerk'?
Nee, dat ervaar ik helemaal niet. Je kunt gewoon met spijkerbroek komen of zo.

Waar heeft 'kerk' dan wel mee te maken? Als je bijvoorbeeld een beeld zou moeten schetsen aan je vrienden wat het dan wel is?
Nou gewoon, met elkaar iets moois of iets gezamenlijks delen, dat kan het zijn. Maar je moet er wel iets mee hebben. Als je er echt helemaal niets mee hebt dan kun je het ook weer niet helemaal snappen heb ik het idee.

En wat is dat 'iets' dan?
Nou, dat je wel in iets moet geloven. Ik heb wel het idee er is iets. Er is een God, maar ik kan het nog niet vormgeven. En heel veel mensen waar ik mee omga, die hebben zo iets van: 'Allemaal onzin en zo, het slaat allemaal nergens op'. Ja, dan is het ook lastig om het uit te leggen. En als ze jou dan vertellen: 'Nou, het boeit mij niet', nee dan is het niet uitnodigend om verder te vertellen.

Hoe zou voor jou de ideale kerk er uit zien?
Gewoon, dat er veel meer diversiteit en veel meer jongeren zijn. En veel meer het gevoel van warmte of knus, ik weet niet. Van mij hoeft het niet in een groot gebouw. Ik zag een keer een documentaire en daar kwamen ze gewoon in een woonhuis bij elkaar. Met jongeren die een beetje mijn visie hadden van: 'Ja, wat geloof ik nou eigenlijk?'. En daar meer op in gingen. Dus ja, van mij mag het iets minder formeel. Dan zal ik me denk ik nog meer thuis voelen.

Ja, want je zei daarnet: 'Ik kom niet heel vaak in de kerk, omdat het toch wel ver van mijn eigen beleving af ligt'.
Ja, ik voel me niet betrokken. Ja, met de jeugddienst vind ik het hartstikke leuk. Dan doe je mee. En nou ja, daarna was ik het weer een beetje kwijtgeraakt.

En waar zit dat dan in?
Moeilijke vraag. Sowieso is alleen naar de kerk gaan al een beetje een drempel. Maar waar het precies in zit.... Ik beleef het meer op een andere manier. Ik denk: 'Er is iets'. Maar het hoeft voor mij niet perse in een kerk uitgedragen te worden. Als er meer jongeren waren van mijn leeftijd, dan was het misschien nog iets makkelijker, want het is best wel een oude kerk qua leden. Niet dat dat erg is. Maar ik voel me niet heel verbonden om daar naar toe te gaan.

En als je zelf zo'n jeugddienst vormgeeft, dan helpt dat wel qua betrokkenheid?
Ja, dan doe je echt iets samen met een groep en dan ben je gewoon met jongeren onder elkaar. Dat vind ik leuk, om samen te delen en ideeën te bedenken. Ja, dan kun je ook je creativiteit uiten.
Wanneer voel jij je thuis?
Als je je op je gemak voel. Als ik denk: 'Het voelt goed'.

En wat helpt daarbij?
Dat het laagdrempelig is. Ik vind de gespreksgroepen waar ik in zit laagdrempelig. Ja, die vind ik eigenlijk nog het allerfijnst. Die vind ik leuk om naar toe te gaan.

Kun je dan jezelf zijn?
Ja, dan kan ik mijzelf zijn. Ik heb dan niet het gevoel dat ik iemand anders ben. Het is interessant, omdat ik heel erg aan het zoeken ben. Anderen hebben het al gevonden. Dan merk je: die hebben er veel meer kennis over. Maar ik heb niet meer het gevoel dat het een belemmering is als je veel of weinig kennis hebt. In het begin vond ik dat heel lastig. Dan dacht ik: 'Oeh, weet ik er wel genoeg van en kan ik dat wel?'. Dat heb ik maar losgelaten en dat voelt eigenlijk veel beter.

Wat kunnen mensen aan elkaar hebben in de kerk?
Een gevoel van gemeenschap. Dat ze het gevoel hebben: ik hoor ergens bij. Ik denk dat dat één van de belangrijkste dingen is.

Waarom gaat het zo vaak mis?
'Mis' in de zin van?

Waarom mensen het lastig vinden om een gemeenschap te zijn?
Als je in een groep komt die elkaar al heel lang kent, is dat lastig. Want zo'n groep heeft al bepaalde gewoontes. En nieuwe mensen leren kennen kan lastig zijn. Plus, je moet ook denk ik net geluk hebben wie je aantreft: kan ik daar bij aansluiten, enzovoort. Zoiets.

Heb je dat hier ook ervaren? Dat het lastig is om aansluiting te vinden?
Ik vond het in een andere kerk ook lastig. In een grote groep vind ik het lastig, maar bij jongeren vind ik het wat makkelijker. Voor mijn werk zit ik al veel met ouderen, dan vind ik het leuk als er ergens anders wat meer jongere mensen zijn. Om leuke dingen te doen en te delen. Die behoefte heb ik dan meer.

En in je eentje is het ook lastiger, zei je?
Met z'n tweeën zal het makkelijker zijn. Dan heb je niet snel het gevoel van: 'Ik sta hier een beetje lullig in mijn eentje'. Dan heb je dat gevoel minder.

Was dat hier ook of komen er wel mensen op je af?
Ja, daarin doe ik soms ook te weinig. Nu zou ik bijvoorbeeld eigenlijk ook eerst weer vaker moeten gaan, en het weer wat opbouwen. Maar ik weet niet of ik daar heel veel zin in heb.

Ben je al een hele tijd niet geweest?
Nee. Ik ga nu bijna nooit meer naar de kerk. Ik ben wel eens eerder bij een kerk lid geweest en in het begin ga ik dan eigenlijk best vaak naar de kerk en daarna vervaagt het vrij snel. Ja.

Waar ligt dat dan aan?
Ja dat heb ik mij ook afgevraagd. Maar ik vraag mij sowieso heel erg af wat geloven nou eigenlijk is. Geloof is datgene waarvoor ik in de kerk moet zijn. Daar zit ik heel erg mee te stoeien.

Maar wat zou dat moeten zijn dan?
Nou, dat je echt zoiets hebt van: 'Ik geloof in het christendom'. Zoals sommige mensen kunnen zeggen: 'Ik geloof dat er een God is'. En dan heb ik grote vraagtekens. Ik denk: 'Er is iets', maar is het nou een God die alles even goed doet? Dat weet ik niet.

Maar is dat iets wat je in de kerk moet geloven om daar te mogen zitten?
Nou, daar heb ik dus mijn vragen over. Maar ik denk in mijn geval dat je iets meer moet geloven dan dat ik geloof. Ik heb het gevoel dat ik er steeds meer weg van raak, dat ik steeds minder geloof. Dat het een beetje wegzakt. Dat ik het ook wel prima vind als ik niet naar de kerk ga.

En komt het dan op een punt van ik kan gewoon het merendeel niet meemaken of niet?
Ja, ook. En als ik er dan ben, dan denk ik van: 'Voel ik me hier verbonden bij'? Dat vind ik heel lastig. Dus. En als ik er dan niet ben, dan mis ik het eerlijk gezegd ook niet.

Wanneer voel je je het meest verbonden?
Ik voel me het meest verbonden met die gespreksgroep. Wat ik zei, om met jongeren over geloof te praten en discussies te hebben, dat vind ik heel leuk. Ik vind het heel leuk om meningen uit te wisselen. Want voor mijzelf is er iets, maar ik weet niet goed wat. En wat ik er mee wil is ook heel lastig.

En heb je het idee dat de mensen die in de kerk zitten dat allemaal wat meer weten?
Ja, ik denk grotendeels dat die het wel wat meer weten. Dat die vinden: 'Ik ben gelovig'. Dat ze echt meer geloven dan mij, maar dat kan denk ik wel snel.

Wie of wat is God voor jou?
Het idee dat er gewoon iemand is die misschien over je waakt. Of dat er iets is, dat vind ik wel een mooi en ook wel een fijn idee. Ik bedoel, als ik een keer bid of ik sla een kruis of ik vind het heel mooi om dan in de kerk een kaarsje aan te steken, dan denk ik ook: dat doe je dan met een reden. Dan denk ik ook: hij waakt er een beetje over. Dat vind ik wel een rustgevend idee. Dus dat vind ik wel heel mooi er aan.

Is het meer een iets of een iemand?
Wel een iemand. Maar ja, wat dan die iemand precies is? Ik heb er een klein beetje een beeld bij, maar...

Kun je iet vertellen over dat beeld?
Nou, dat het een persoon is. Ja, ik zie er wel een persoon bij. Maar het blijft. Ik heb een keer met een oud-collega gesproken en die is helemaal opgevoed met het geloof. Dan heb je denk ik al zoveel meer bagage mee. Dat helpt ook wel. Ik heb soms ook wel van: 'Als ik er wat meer mee wil doen, dan heb ik een hele achterstand om in te halen'. Wat ook niet helpt is als je omgeving dan ook een beetje half/half is. Met sommigen kan ik een gesprek hebben met anderen helemaal niet. Dat helpt ook niet. Dat ze je aankijken met een blik van: wat stom. Ja, dat is lastig.